के संघीयता फ्लप हुँदैछ ?
-दीपक पराजुली जस्तो कि संयुक्त राज्य अमेरिकाको, स्वीजरल्याण्डको र भारतको संघीयताको इतिहास, मूल्य र चरित्र फरक छन् भन्ने कुरा बुझ्नुपर्ने हुन्छ । यही तथ्य नेपालको संविधानले स्थापित गरेको संघीयतामा पनि लागू हुन्छ । संविधानसभा मार्फत संविधानको निर्माण गर्नु र संविधानमा संघीयतालाई स्थापित गर्नुमा केही मौलिक राजनीतिक कारणहरु छन् । जस्तो, हिंसात्मक विद्रोहको रुपमा रहेको जनयुद्धको शान्तिपूर्ण समाधान गर्न, अबरुद्ध बनेको प्रजातान्त्रिक अभ्यासलाई वैधानिक रुपले सुचारु गर्न, देशको दूरदराजमा कमजोर रहेको राज्यको उपस्थितीलाई सबल बनाउन, राजधानी केन्द्रित शासनको विकल्पमा शक्तिको विकेन्द्रिकरण गर्न तथा सामाजिक न्याय सहित लैङ्गिक, जातीय एवं भेगीय आकांक्षाहरुको सम्बोधन गर्न आदिलाई मुख्य रुपमा लिन सकिन्छ । संविधान निर्माणको क्रममा पहिचान सहितको संघीयता र त्यस्तो पहिचानका आधारहरुका बारेमा पनि बहस नभएका होइनन् । विडम्बना के भइदियो भने, विविधतायुक्त सांस्कृतिक वैशिष्ट्यका बीच न्यायपूर्ण एकताको खोजी गर्ने सन्दर्भमा पहिचानको मुद्दा आएको थियो । तर ‘जातजातलाई राज्य बाँड्ने’ भन्ने यसको गलत व्याख्यानले ...